NVM-reactie op Kamervragen niet melden van ongebruikelijke transacties makelaars. door Johan Smedema.

Categorie: Algemeen
Gepubliceerd: 15-10-2010

De NVM heeft contact opgenomen met de Kamerleden Recourt en Monasch (PvdA) om in een persoonlijk gesprek nader van gedachten te wisselen over het lage aantal meldingen van ongebruikelijke transacties door makelaars. Beide Kamerleden stelden op 23 september vragen over dit onderwerp aan de minister van Justitie. Uiteraard is er ook direct contact geweest met het Ministerie van Justitie.

Op het NVM-portaal wordt al jarenlang ruim aandacht besteed aan de voor makelaars uit de WWFT (voorheen de Wet Melding Ongebruikelijke Transacties) voortvloeiende verplichtingen. Daarnaast zijn er diverse voorlichtingsbijeenkomsten gehouden en is ook in het permanente educatietraject aandacht aan de WWFT besteed. Op dit moment verzorgt het Som de cursus “Wwft: handel integer, voorkom witwassen en terrorisme !”.

Aan het volgen daarvan zijn 10 studiepunten toegekend . Kortom onbekendheid met de wettelijke regeling, kan in ieder geval voor een NVM-makelaar geen reden zijn om geen meldingen te doen. Het aantal meldingen van makelaars is vergeleken met het aantal meldingen dat door notarissen wordt gedaan, zo laag dat de vraag zich opdringt of er voor makelaars inderdaad zo weinig te melden valt of zij in strijd met de wet onvoldoende gehoor geven aan hun meldingsplicht. In het periodiek overleg tussen de makelaarsorganisaties, de Financial Intelligence Unit (FIU) en de toezichthouder Belastingdienst Holland Midden, is die vraag bij herhaling aan de orde geweest. De toonzetting van de Kamervragen getuigt niet van groot vertrouwen in de makelaardij op dit punt.

De NVM heeft richting het ministerie aangegeven dat het op zich voor de hand ligt dat makelaars beduidend minder melden dan notarissen:

1 De makelaar vormt geen noodzakelijke schakel in de witwasketen, terwijl het notariaat niet te passeren is (levering van onroerende zaken moet via notaris). Criminelen kunnen de makelaar gemakkelijk omzeilen.

2 Het notariaat kent een ministerieplicht; een notaris mag in principe geen dienst weigeren. De notaris mag alleen weigeren als hij gegronde redenen heeft. Als de notaris tot weigering overgaat, is het stadium van meldplichtige situatie bijna per definitie bereikt. De makelaardij daarentegen kent geen ministerieplicht. Als de makelaar een unheimisch gevoel krijgt bij iemand die overweegt een opdracht te geven, kan de makelaar gewoon zeggen “ik begin er niet aan” zonder dat sprake behoeft te zijn van een meldplichtige situatie.

3. De makelaar bestrijkt een veel kleiner gedeelte van het dienstenpakket waarvoor de meldplicht van toepassing is, dan de notaris. Een makelaar beperkt zich vaak tot dienstverlening bij (ver)koop van onroerende zaken, terwijl de notaris daarnaast ook actief is op het gebied van bijvoorbeeld oprichting van rechtspersonen, aandelenoverdracht etc. Met andere woorden: Het notariële dienstenpakket in het kader van de WWFT is veel breder dan dat van de makelaar.

4. De notaris is met name actief in een stadium dat de geldstromen daadwerkelijk (gaan) bewegen en heeft doorgaans rechtstreeks bemoeienis met de betalingen. Ook is de notaris altijd betrokken bij de eventuele vestiging van een hypotheekrecht, terwijl -in tegenstelling tot vroeger- een groot aantal makelaars zich helemaal niet meer bezig houdt met hypotheekbemiddeling.

Een en ander neemt echter niet weg dat ook de NVM het aantal meldingen door makelaars wel heel erg laag vindt. Valt er inderdaad zo weinig te melden? Zijn we (georganiseerde makelaardij, toezichthouder en FIU) er ondanks alle inspanningen niet in geslaagd om de makelaars voldoende bewust te maken van de problematiek? Is de weerstand tegen het “klikkarakter” en de angst voor repressaillemaatregelen door criminelen zo groot dat men bewust de wet overtreedt? Of is het een combinatie van die factoren?

Om meer duidelijkheid te krijgen over deze vragen heeft de NVM het ministerie in overweging gegeven om "retrospectief onderzoek" van fraudedossiers in te stellen. Daarmee wordt bedoeld dat in strafdossiers waarin aantoonbaar sprake is van witwassen, onderzocht wordt of daar daadwerkelijk makelaars bij betrokken waren en zo ja, of het aannemelijk was dat de betreffende makelaar de transactie als "ongebruikelijk" had moeten herkennen. Ook hebben wij toegezegd om samen met de toezichthouder en de FIU te blijven proberen om boven water te krijgen of het geringe aantal meldingen terecht is of niet, en dat wij ons zullen blijven inspannen voor een juiste naleving van de WWFT.
 

Last but not least heeft de NVM voor alle zekerheid de in vraag 6 neergelegde suggestie dat de sector onvoldoende bijdrage zou leveren aan fraudebestrijding, krachtig van de hand gewezen. “Voor alle zekerheid” omdat het ministerie van justitie bij uitstek op de hoogte is van de enorme inspanningen van de makelaardijsector op het gebied van preventie en bestrijding van fraude.

Bron: www.nvm.nl

Door Johan Smedema. 

Wij zijn niet aansprakelijk te stellen voor onjuiste of onvolledige informatie die in de nieuwsartikelen vermeld staan; er zijn aan deze gegevens geen rechten te ontlenen. Uiteraard zijn de nieuwsartikelen met de grootst mogelijke zorgvuldigheid opgesteld.